Ondernemingsrecht

Ondernemingsrecht


Ondernemingsrecht
Hierover moet een advocaat streng zijn: Een samenwerking moet je vormgeven.
Je kunt die niet in het midden laten. Er dient een keuze te worden gemaakt tussen o.a. een arbeidsrelatie, overeenkomst van opdracht, een maatschap, vennootschap onder firma, BV, NV, stichting of vereniging. In het verlengde hiervan adviseren wij over, fusies en overnames, bevoegdheden van en geschillen tussen aandeelhouders en bestuurders, oprichting en liquidatie.

Keuzes maken
Af te raden is om in uw ‘intentieovereenkomst’ of ‘samenwerkingscontract’ in het midden te laten in welk hoofdstuk van de wet dit thuishoort. Als de goede relatie tot een einde zou komen, maakt iemand anders die keuze namelijk voor u. Een voorbeeld uit de praktijk van Luyn; twee heren hadden een goed plan voor een bedrijf.  Vanwege de startersaftrek wilden ze dat eerst vanuit privé doen en pas in een later stadium vanuit een BV. Daartoe hadden ze de statuten van een BV genomen en overal waar ‘vennootschap’ stond ‘samenwerking’ ingevuld, inclusief een ingenieuze opbouw van rechten op in de toekomst te verwerven aandelen. Creatief was dat wel. Buiten de gebaande paden gaan kan heel profijtelijk zijn, maar juridisch zou dit geclassificeerd worden als een maatschap. Een maatschap op basis van een slecht contract en een onduidelijke exitregeling.

Het advies was om het beestje bij de naam te noemen en een maatschapsovereenkomst aan te gaan. Dit met een regeling die het voor beide heren makkelijk maakte om uit te stappen. Zodra de tijd rijp is, ze dachten zelf bij een omzet van anderhalve ton, zouden ze een BV kunnen oprichten.

Mocht het onverhoopt niet gaan zoals de heren wilden, dan weet iedereen waar hij aan toe is. Het probleem is niet eens zozeer het opnieuw uitvinden van het wiel. Het is meer dat als je de wet niet kent, het een vierkant wiel wordt.

BV en stichting
Rechtspersonen als een besloten vennootschap en een stichting lijken juridisch eenvoudig. Een notaris kan die grotendeels kant en klaar aanleveren. Interessant wordt het bij de relaties tussen de aandeelhouders onderling en met het bestuur. Daar kunnen een aandeelhoudersovereenkomst en een managementcontract bij  helpen. Hoe verdelen we het stemrecht? Geven we de investeerders directe invloed op de koers van ons bedrijf of houden we zelf de controle? En wat regelen we als we toch een conflict krijgen? Bij iedere afspraak is de vraag: wat als het misgaat? Zolang het goed gaat, blijven de papieren in de la liggen. De enige reden om ze op te stellen is om onderlinge conflicten te vermijden.

Maatschap
Een maatschap is geen rechtspersoon. Dat betekent dat een maatschap niet zo heel veel meer is dan een contract tussen een aantal personen. Wel geven wet en jurisprudentie de maatschap een aantal extra’s mee die een gewone overeenkomst niet biedt.

Traditioneel worden maatschappen opgericht door witteboorden zoals artsen, fysio­therapeuten, accountants, notarissen en advocaten. In verband met de fiscaliteit volgen in dit rijtje wat vreemde eenden in de bijt: boeren, filmmakers, investeerders in schepen. Uitgangspunt is dat iedere partner zelf aansprakelijk is voor schulden die hij of zij maakt, niet de anderen. Echter, in de meeste maatschapscontracten wordt afgesproken dat de partners tot een bepaald bedrag de maatschap mogen binden. Als het om een hoger bedrag gaat dan zullen de andere partners vaak instemmen met het binden van de maatschap. Als er bijvoorbeeld op naam van de maatschap een pand wordt gehuurd, zullen de maten daar meestal wel mee hebben ingestemd.
Stel er is een huurachterstand van een maatschap met drie partners. Wie kan de verhuurder aanspreken? Allereerst kan hij beslag laten leggen op het maatschapsvermogen. De maatschap is geen rechtspersoon, maar heeft wel een afgescheiden vermogen. Als dat niet genoeg is – en dat is een onderscheid met de vof – dan kan hij bij alle partners voor een gelijk deel in privé aanspreken.  Als de maatschap niets in kas heeft en de huurachterstand is € 30.000, is iedere maat in privé aansprakelijk voor € 10.000.

VOF
Een vennootschap onder firma wordt vaak opgericht om iets te maken. Loodgieters hebben een vof en in de bouwwereld vormen NV’s en BV’s samen een vof om gezamenlijk een groot project aan te pakken. Net als bij de maatschap gaat het hier in essentie om een set afspraken tussen de vennoten. Ook hier horen daar regels bij die in de loop der jaren door wetgever en rechters tot stand zijn gebracht. De vof heeft net als de openbare maatschap een afgescheiden vermogen, maar anders dan bij de maatschap is ieder voor het geheel aansprakelijk. Als de verhuurder in het voorbeeld hiervoor zaken had gedaan met een vof, had hij bij een vennoot naar keuze kunnen aankloppen voor de volle € 30.000. Over hoe de vennoten dat intern oplossen, hoeft hij zich niet te bekreunen.